Saboq olishni o‘rganamiz: kashfiyot va savollar
Ba’zi kashfiyotlar xato yoki tasodif tufayli paydo bo‘lgan. Masalan, shotlandiyalik olim Aleksandr Fleming unutib qoldirgan idishlardan birida mog‘or o‘sib, uning atrofidagi mikroblar nobud bo‘lganini ko‘rdi. Shu kuzatuvdan penitsillin — mikroblarga qarshi dastlabki antibiotik paydo bo‘ldi. Lekin tasodif faqat kuzatuvchi va qiziquvchan odamga yordam beradi. Olimlar oldin savol berishgan: «Nima uchun?», «Qanday?». Tushunmagan narsamizni so‘rashdan tortinmaslik kerak: savol aqlni charxlaydi. Kashfiyot qilish uchun sinab ko‘rishdan va xato qilishdan qo‘rqmaymiz, lekin xavfli tajribalarni (olov, kimyoviy moddalar, elektr) faqat kattalar bilan qilamiz.
Qaysi guruhga kiradi?
Bola ko‘lmak nega quriydi, deb so‘raydi. Savol suhbat boshlaydi va suv havoga chiqib ketishini bilib oladi.
Olimlar, jurnalistlar
Bir barmog‘ingizni ho‘llab, qanchalik tez qurishini kuzating.
«Savol-savat»: bolalar qog‘ozga «Nima uchun…?» savolini yozib, savatga tashlaydi. O‘qituvchi tortib oladi, sinf birgalikda javob qidiradi (kitob, o‘qituvchi, kattalar).