Darslar 25–26 · 2 ta dars · O.V. Usmanova, Y.V. Risyukova. Tarbiya 4-sinf. Novda Edutainment, 2023
26
Dunyoga yuz ochgan internet: xavfsiz internet
Darslik: 68–69-betlar
MaqsadInternetda o‘zgalar asarini ko‘chirmaslik, shaxsiy ma’lumotni asrash va xavfsiz foydalanish qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
shaxsiy ma’lumot · personal informationparol · passwordko‘chirib olmoq · to copy
Tushuntirish
Internetdagi matn, rasm va she’rlarning ham muallifi bor. Birovning she’ri yoki inshosini o‘zimniki deb topshirish insofsizlik. Agar ma’lumot kerak bo‘lsa, uni o‘z so‘zimiz bilan yozamiz va manbani ko‘rsatamiz. Shaxsiy ma’lumot — to‘liq ismimiz, manzilimiz, telefon raqamimiz, maktabimiz, oilamiz haqidagi tafsilotlar va parollar. Ularni begonalarga bermaymiz. Saytda ro‘yxatdan o‘tish kerak bo‘lsa, avval ota-onamizdan so‘raymiz. Begona odam bilan yozishmaymiz va uchrashmaymiz; bizni qo‘rqitadigan yoki noqulay xabar kelsa, javob bermay, kattalarga ko‘rsatamiz. Ekran oldida o‘tirish vaqtini ham cheklaymiz.
Namunalar
«Tayyor matn». Otabek referat uchun saytdan tayyor matnni ko‘chirib qo‘ymoqchi edi. Opasi: «Bu o‘zingniki bo‘lmaydi-ku», dedi. Otabek matnni o‘qib, o‘z so‘zlari bilan qisqa yozdi va oxirida manbani ko‘rsatdi. Referat sodda bo‘ldi, lekin o‘ziniki edi. Ustoz uni halollik uchun maqtadi.
Sinfda faoliyat
«Xavfsiz internet qoidalari»: guruhlar plakat tayyorlab, 5 ta tavsiyani chizma bilan ko‘rsatadi (parolni sir saqlash, begona bilan gaplashmaslik, ko‘chirmaslik...).
Mashq
1
Qaysi ma’lumotlar shaxsiy hisoblanadi?
To‘liq ism, manzil, telefon raqami, parol, maktab va oila haqida tafsilot
2
Birovning she’rini o‘zimniki deb topshirsak, nima bo‘ladi?
Bu ko‘chirmakashlik, insofsizlik; o‘z so‘zimiz bilan yozib, manbani ko‘rsatish kerak