☰ Mundarija · Ona tili

Yangi so‘zlarning paydo bo‘lishi

Darslar 38–40 · 3 ta dars · S.D. Kuranov. Ona tili 2-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
40

So‘z daraxti

Darslik: 3-qism, 13-mavzu, 6–21-betlar
MaqsadBitta so‘zdan ko‘p so‘z yasash va «so‘z daraxti» tuzish.
Yangi so‘zlar
bosh · headboshliq · chiefboshlamoq · to beginso‘z daraxti · word tree
Tushuntirish

Bitta so‘zdan juda ko‘p yangi so‘z yasash mumkin. Buning uchun boshqa so‘z qo‘shamiz yoki so‘z oxiriga bo‘lakcha qo‘shamiz. Bunday so‘zlarni daraxtga o‘xshatib chizamiz: tanasida asosiy so‘z, shoxlarida yasalgan so‘zlar. Bosh so‘zidan: boshliq, boshlamoq, boshpana, boshqotirma. Gul so‘zidan: gulzor, gulchi, gulli, atirgul.

Namunalar
gul → gulzor, gulchi, gulli, atirgul
bosh → boshliq, boshlamoq, boshpana, boshqotirma
Sinfda faoliyat

«Eng baland daraxt»: guruhlar katta qog‘ozga daraxt chizadi. Tanasiga so‘z yozadi (ish, kitob, tosh), shoxlariga undan yasalgan so‘zlarni qo‘shadi. Eng ko‘p shoxli daraxt g‘olib.

Mashq
1
«Gul» so‘zidan yasalgan ikkita so‘z ayting.
2
«Bosh» so‘zidan yasalgan so‘zni toping: boshliq yoki bo‘sh?
3
«Ish» so‘zidan yasalgan ikkita so‘z toping.