Darslar 52–53 · 2 ta dars · S. Xan, L. Kamalova, L. Jo‘rayev. Teens’ English 7 (Ingliz tili, 7-sinf). «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
53
Hech cho‘lda bo‘lganmisiz?
Darslik: 65-bet
MaqsadCho‘llar haqida o‘qish; muammo – sabab – oqibat – yechim bo‘yicha Orol dengizini tahlil qilish.
Cho‘l – yiliga 250 mm dan kam yog‘in tushadigan hudud. Cho‘llar quruqlikning taxminan beshdan bir qismini egallaydi; ular issiq (Sahara, Kalaxari, Qizilqum) yoki sovuq (Antarktida) bo‘ladi. O‘simliklar kam, chunki iqlim quruq. Orol dengizi – Qozog‘iston va O‘zbekiston o‘rtasida joylashgan, 1960-yillardan beri keskin kichraygan ko‘l. Muammo: dengiz qurib bormoqda. Sabab: Amudaryo va Sirdaryo suvi paxta va boshqa ekinlarni sug‘orish uchun ko‘p olingan. Oqibat: baliqchilik kamaydi, tuz-qum changlari ko‘tarilib, odamlarning sog‘lig‘iga zarar bermoqda. Yechim: suvni tejash, tomchilatib sug‘orish, qurigan tubida saksovul daraxtlarini ekish. Must va should bilan ayting: «We must save water.»
Namunalar
The Kyzylkum is a sandy desert in Uzbekistan. Summers are very hot and the winters are cold. Camels, lizards and saxaul bushes can live there because they need little water.
Problem – the Aral Sea is shrinking. Cause – too much water was taken from the rivers. Effect – the land is dry and salty dust spreads. Solution – we should save water and plant saxaul trees.
Sinfda faoliyat
«Cho‘l hayoti»: guruh cho‘lda yashovchi 3 hayvon va 3 o‘simlikni topadi va ular nima uchun kam suv bilan yashashini aytadi.
Mashq
1
Cho‘l ta’rifini bering.
A desert is a region with very little rain, less than 250 mm a year.
2
Orol dengizi muammosining sababi nima?
Too much river water was taken to irrigate fields.
3
Yechimni must yoki should bilan yozing.
We must save water and plant trees.
4
Nega cho‘lda o‘simliklar kam?
Yog‘in kam va havo quruq, o‘simliklarga suv yetmaydi.