36
Tumovdan saqlaning
Darslik: 2-qism, 45–47-betlar
MaqsadHikoya kimning tilidan aytilganini aniqlash; tumovdan saqlanish yo‘llarini aytish.
Yangi so‘zlar
tumov · cold (illness)shamollamoq · to catch a coldqalpoq · hatshifokor · doctor
Tushuntirish
Ba’zi hikoyalar odamning emas, boshqa narsaning tilidan aytiladi: «Men — qalpoqman...» Darslikdagi Dilfuza Kamoljonovaning «Chaqirilmagan tumov» hikoyasi tumovning o‘z tilidan bayon qilingan. Biz esa qalpoqning tilidan aytilgan matnni o‘qiymiz. Maqol: «Kasalning kelishi oson, ketishi qiyin».
Namunalar
«Men — qalpoqman». Men Bahodirning yangi qalpog‘iman. Har kuni sovuq ertalab u meni boshiga kiyadi. Shamol qulog‘iga kirmoqchi bo‘ladi, lekin men uni to‘sib qo‘yaman. Bahodir shamollamaydi, tumov esa jahli chiqib qaytib ketadi. Men Bahodirning sog‘ligini asrab yurganimdan xursandman.
Matn qalpoqning tilidan aytilgan.
Sinfda faoliyat
«Narsa gapirsa»: bolalar o‘zi tanlagan narsa (sharf, sovun, ro‘mol) tilidan 2–3 gap aytadi: «Men — sharfman. ...»
Mashq
1
Matn kimning tilidan aytilgan?
Qalpoqning
2
Qalpoq kimniki?
Bahodirniki
3
Qalpoq shamolni nima qiladi?
Qulog‘iga kirishdan to‘sadi.
4
Tumov nega qaytib ketadi?
Bahodirni kasal qila olmaydi.
5
Tumovdan saqlanish uchun yana nima qilamiz?
Masalan: issiq kiyinamiz, qo‘lni yuvamiz.