3
Dal va dhal
Arab tili A1 · Bo‘lim 2
Maqsadد (dal) va ذ (dhal) harflarini o‘qing, yozing va “d”, inglizcha “think” dagi “th” hamda “this” dagi “th” ni farqlang.
Yangi so‘zlar
دَ (da) · da bo‘g‘iniذَ (dha) · dha bo‘g‘iniيَد (yad) · qo‘lبَدَن (badan) · tanaجَدِيد (jadīd) · yangiدَجَاج (dajāj) · tovuq, tovuqlarدُخَان (dukhān) · tutunذَابَ (dhāba) · u erib ketdi
Tushuntirish
Dal (د) “dala” so‘zidagi “d”. Dhal (ذ) inglizcha “this” va “that” dagi “th” (o‘zbekchada yo‘q tovush: til uchi tishlar orasida, ovoz bilan aytiladi), tepasida bitta nuqta bor. Uni inglizcha “think” dagi “th” bo‘lgan thaa (ث) bilan adashtirmang. Barmog‘ingizni bo‘g‘izingizga qo‘ying: dhal da bo‘g‘iz tebranadi, thaa da faqat havo bor. Ikkala harf ham kichik va o‘zidan keyingi harfga hech qachon ulanmaydi, lekin o‘zidan oldingi harfga ulanadi.
دyakka
—boshida
—o‘rtada
ـدoxirida
ذyakka
—boshida
—o‘rtada
ـذoxirida
Namunalar
Tebranish sinovi. Barmog‘ingizni bo‘g‘izingizga qo‘yib tinglang: thaa faqat havo, dhal esa tebranadi.
Dal keyingi harfga ulanmaydi, shuning uchun so‘zda kichik bo‘shliq qoladi. Tinglash tugmasini bosing: qo‘l va tovuq.
Yana ikki so‘zni o‘qing: u erib ketdi va tutun.
Sinfda faoliyat
Tebranish sinovi. Inglizcha “this, that, these” so‘zlarini ayting va bo‘g‘izingiz tebranishini sezing: bu ذ. Endi “think, thing, thanks” ni ayting: faqat havo bor, bu ث. ذ va ث ni uch martadan yozing. Keyin ذَابَ ni yozing va ovoz chiqarib o‘qing.
Mashq
1
Qaysi harf bo‘g‘izda tebranadi, ث yoki ذ?
ذ (dhal), inglizcha “this” dagi “th” kabi (taxminan).
2
Tinglash tugmasini bosing. So‘z d bilan boshlanadimi yoki dh bilan?
D bilan. So‘z دَيْن (dayn), “qarz”.
3
Rasmga qarang. Qaysi arabcha so‘z shu ma’noni bildiradi: يَد yoki جَدِيد?
يَد (yad), qo‘l.
4
So‘zni ovoz chiqarib o‘qing: بَدَن.
badan, ya’ni tana.
5
Bu harflardan qaysi biri dal?
ذ
د
ن
O‘rtadagisi. Dalning nuqtasi yo‘q; dhalning tepasida bitta nuqta bor.