1
Erkak, ayol va o‘rta jins
Rus tili A1 · Bo‘lim 8
MaqsadOtning jinsini oxirgi harfidan aniqlang.
Yangi so‘zlar
дом (dom) · uyстул (stul) · stulкни́га (kníga) · kitobмаши́на (mashína) · mashinaча́шка (cháshka) · piyolaокно́ (oknó) · derazaмолоко́ (molokó) · sutя́блоко (yábloko) · olma
Tushuntirish
Har bir rus otining jinsi bor: erkak, ayol yoki o‘rta jins. O‘zbek tilida otlarning jinsi yo‘q, rus tilida esa bor. Uni odatda oxirgi harfdan ko‘rish mumkin. Undosh bilan tugaydigan so‘z erkak jinsida: дом, стул. -а yoki -я bilan tugaydigan so‘z ayol jinsida: кни́га, маши́на. -о yoki -е bilan tugaydigan so‘z o‘rta jinsda: окно́, молоко́. Istisnolar bor: па́па va дя́дя erkak jinsida, chunki ular erkaklar. ь bilan tugaydigan so‘zlarga ehtiyot bo‘ling: ularning jinsini so‘z bilan birga yodlang.
| Jins | Oxiri | Misol |
|---|---|---|
| erkak jinsi | undosh | дом, стул |
| ayol jinsi | -а, -я | кни́га, маши́на |
| o‘rta jins | -о, -е | окно́, молоко́ |
Namunalar
Erkak jinsidagi so‘zlar undosh bilan tugaydi. Tinglang.
Ayol jinsidagi so‘zlar -а yoki -я bilan tugaydi. Tinglang.
O‘rta jinsdagi so‘zlar -о yoki -е bilan tugaydi. Tinglang.
Sinfda faoliyat
Qog‘ozda so‘zlarni uchta ustunga ajrating: erkak, ayol, o‘rta jins. Shu darsdagi sakkizta so‘zni to‘g‘ri ustunlarga urg‘u belgilari bilan yozing. Keyin телефо́н va па́па ni qo‘shing. па́па nega erkak jinsida ekanini o‘ylab ko‘ring.
Mashq
1
“Tinglash” tugmasini bosing. Bu so‘z erkak, ayol yoki o‘rta jinsdami?
…
Erkak jinsi: стол (stol), “stol”. U undosh bilan tugaydi.
2
кни́га qaysi jinsda?
Ayol jinsi. U -а bilan tugaydi.
3
Rasmda deraza ko‘rsatilgan. So‘zni yozing va jinsini ayting.
окно́, o‘rta jins. U -о bilan tugaydi.
4
Qaysi oxirgi harflar otning o‘rta jinsda ekanini bildiradi?
-о yoki -е.
5
So‘zni ovoz chiqarib o‘qing. U qaysi jinsda?
O‘rta jins: молоко́ -о bilan tugaydi.