2
Taa va zaa (og‘ir)
Arab tili A1 · Bo‘lim 4
Maqsadط (ṭaa) va ظ (ẓaa) harflarini o‘qing va yozing va to‘rtta og‘ir harfni yengil juftlari bilan moslang.
Yangi so‘zlar
طَ (ṭa) · ṭa bo‘g‘iniظَ (ẓa) · ẓa bo‘g‘iniطَبِيب (ṭabīb) · shifokorطَيْر (ṭayr) · qushlarطِين (ṭīn) · loyخَطَر (khaṭar) · xavfظَبْي (ẓaby) · kiyikنَظَر (naẓar) · nigoh, qarash
Tushuntirish
Ṭaa (ط) taa (ت) ning og‘ir jufti, ẓaa (ظ) esa dhal (ذ) ning og‘ir jufti. ṭ uchun tilning orqa qismini yuqoriga tortib, og‘izni yumaloq qilib, havo purkamasdan “t” ni ayting. ẓ uchun “this” dagi tebranuvchi “th” ni xuddi shunday og‘ir qilib ayting. Ikkala harfda ham baland tayoqli halqa bor; ẓaaning tepasida bitta nuqta bor. Endi to‘rtta og‘ir harfning hammasini bilasiz: ص ض ط ظ. Har birining yengil jufti bor, yengil harf esa yengilroq, yorqinroq tovushli harfdir. Ikkalasi ham ikki tomondan ulanadi.
طyakka
طـboshida
ـطـo‘rtada
ـطoxirida
ظyakka
ظـboshida
ـظـo‘rtada
ـظoxirida
Namunalar
| Yengil | Og‘ir | Tovush qanday o‘zgaradi |
|---|---|---|
| س | ص | s chuqur ṣ ga aylanadi |
| د | ض | d chuqur ḍ ga aylanadi |
| ت | ط | t chuqur ṭ ga aylanadi |
| ذ | ظ | dh chuqur ẓ ga aylanadi |
Haqiqiy juft so‘z: tīn “anjir”, ṭīn esa “loy”. Faqat birinchi harf o‘zgaradi, lekin tovush chuqurroq.
Bularni o‘qing va Tinglash tugmasini bosing: shifokor, qushlar va kiyik.
Sinfda faoliyat
To‘rt juftlik. Qog‘ozga jadvaldagi to‘rt juftni yozing: س ص، د ض، ت ط، ذ ظ. Har bir juftni ovoz chiqarib ayting, avval yengilini, keyin og‘irini; yengili uchun tabassum bilan, og‘iri uchun yumaloq og‘iz bilan.
Mashq
1
Har bir og‘ir harfning yengil juftini yozing: ص ض ط ظ.
ص va س, ض va د, ط va ت, ظ va ذ.
2
Tinglash tugmasini bosing. Birinchi tovush yengil t mi yoki og‘ir ṭ mi?
Og‘ir ṭ. So‘z طَابَ (ṭāba), “yoqimli bo‘ldi”.
3
Bu ikki harfdan qaysi biri ẓaa?
ط
ظ
Ikkinchisi. Ẓaaning tepasida bitta nuqta bor; ṭaada yo‘q.
4
So‘zni ovoz chiqarib o‘qing va ma’nosini ayting: خَطَر.
khaṭar, xavf.
5
ظ ning tovushi ذ dan qanday farq qiladi?
Ikkalasi ham “this” dagi tebranuvchi “th” (taxminan), lekin ظ og‘ir: tilning orqa qismi ko‘tarilgan va og‘iz yumaloq.