30
Nuqta, so‘roq va undov belgisi
Darslik: 1-qism, 82–83-betlar
MaqsadYozuvda gaplarni bir-biridan tinish belgilari bilan ajratish.
Yangi so‘zlar
tinish belgilari · punctuation markschegara · boundaryvergul (,) · comma
Tushuntirish
Og‘zaki nutqda gaplar orasida to‘xtaymiz, yozuvda esa gaplarni nuqta, so‘roq yoki undov belgisi bilan ajratamiz. Bular tinish belgilari deyiladi. Belgidan keyingi gap bosh harf bilan boshlanadi. Vergul (,) esa qisqa to‘xtashni bildiradi: Bozordan olma, nok, uzum oldik.
| Belgi | Nomi | Nimani bildiradi |
|---|---|---|
| . | nuqta | gap tugadi |
| ? | so‘roq belgisi | savol berdik |
| ! | undov belgisi | kuchli his |
| , | vergul | qisqa to‘xtash |
Gap oxiriga qaysi belgi qo‘yiladi?
🚦 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Svetofor mashinalarni ajratadi, yozuvdagi belgi gaplarni ajratadi. Ikkalasi ham tartib uchun.
Bugun sinab ko‘ring
Ikki gapni aytib, orasida to‘xtang.
Namunalar
Belgisiz: ertalab yomg‘ir yog‘di hamma uyda qoldi → Ertalab yomg‘ir yog‘di. Hamma uyda qoldi.
Soyabonim qani? Topdim!
Sinfda faoliyat
«Gap ovchisi»: doskada belgisiz matn yozilgan. Bolalar navbat bilan chiqib, gap chegarasiga belgi qo‘yadi va keyingi so‘zni bosh harfga aylantiradi.
Mashq
1
Gaplarga ajrating: mushugim uxladi kuchugim o‘ynadi
Mushugim uxladi. Kuchugim o‘ynadi.
2
Nuqta, so‘roq va undov belgisi umumiy nomi nima?
tinish belgilari
3
Vergul qo‘ying: Savatda olma nok anor bor.
Savatda olma, nok, anor bor.