19
Aytilishi va yozilishi farq qiluvchi undoshlar
Darslik: 1-qism, 52–55-betlar
MaqsadSo‘z oxirida boshqacha eshitiladigan undoshlarni to‘g‘ri yozish va tekshirish.
Yangi so‘zlar
kitob · booktuz · saltqand · sugar lumptekshirish · checking
Tushuntirish
Ba’zi undoshlar so‘z oxirida boshqacha eshitiladi: kitob — «kitop», tuz — «tus», qand — «qant» kabi eshitiladi. Bunday juftlar: b — p, d — t, g — k, z — s, v — f. To‘g‘ri yozish uchun so‘zga unli qo‘shib tekshiramiz: kitob — kitobi, tuz — tuzi. Unli qo‘shilganda tovush aniq eshitiladi.
Namunalar
kitob → kitobi (b yoziladi); barg → bargi (g yoziladi)
qand → qandi (d yoziladi); ot → oti (t yoziladi)
Sinfda faoliyat
«Sehrli unli»: o‘qituvchi so‘z aytadi (yuz, kitob, barg), bolalar oxiriga «-i» qo‘shib aytadi va oxirgi harfni doskaga yozadi.
Mashq
1
b yoki p? kito...
kitob, chunki kitobi
2
z yoki s? yu... (yuz — chehra)
yuz, chunki yuzi
3
d yoki t? qan...
qand, chunki qandi
4
«Barg» so‘zini qanday tekshiramiz?
Unli qo‘shamiz: bargi — g eshitiladi.