15
Axborotni himoya qilish
Darslik: 39–41-betlar
MaqsadShaxsiy axborot nima ekanini va uni Internetda himoya qilish qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
shaxsiy axborot · personal informationparol · passwordmaxfiy · secret, privatenotanish · unknown, stranger
Tushuntirish
Shaxsiy axborot — sizning ismingiz, familiyangiz, manzilingiz, telefon raqamingiz, maktabingiz va parollaringiz. Bularni notanish odamlarga aytmaymiz. Notanish saytga kirmaymiz, noma’lum havolani ochmaymiz va noma’lum xabarlarga javob bermaymiz. Internetda tanishgan odam bilan ota-onaning ruxsatisiz uchrashmaymiz. Do‘stning suratini uning roziligisiz joylamaymiz.
Namunalar
Notanish odam o‘yinda: «Qayerda yashaysan? Qaysi maktabda o‘qiysan?» — deb so‘radi. To‘g‘ri javob: aytmaymiz va kattalarga xabar beramiz.
Yaxshi parol uzun bo‘ladi, harf, raqam va belgilardan iborat. Ism va tug‘ilgan yil bo‘lmaydi.
Sinfda faoliyat
«Svetofor qoidalari»: o‘qituvchi vaziyatlarni aytadi. Yashil karta — xavfsiz (o‘z ismingni sinfdoshga aytish), qizil karta — xavfli (parolingni begonaga aytish). Bolalar kartani ko‘taradi va sababini tushuntiradi.
Mashq
1
Qaysi biri eng xavfsiz parol: Ali2016, 12345 yoki Qk7!rT93m?
Qk7!rT93m
2
Noma’lum havola kelsa nima qilamiz?
ochmaymiz, kattalarga ko‘rsatamiz
3
Shaxsiy axborotga uchta misol keltiring.
ism, manzil, telefon raqami, parol, maktab