☰ Mundarija · Texnologiya

Kompozitsiya va gullar

Darslar 9–10 · 2 ta dars · R.R. Ismailova. Texnologiya 3-sinf. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
9

Kapalak qurti va kapalaklar (kompozitsiya)

Darslik: 22–23-betlar
MaqsadKapalak qurti va kapalaklarni yasab, tabiat mavzusida jamoaviy kompozitsiya tuzish.
Yangi so‘zlar
kapalak · butterflykapalak qurti · caterpillarg‘umbak · pupa (chrysalis)kompozitsiya · composition
Tushuntirish

Kapalak to‘rt bosqichda rivojlanadi: tuxum, kapalak qurti, g‘umbak va kapalak. Qurt barg yeb tez o‘sadi, so‘ng shoxchaga osilib, g‘umbakka aylanadi. G‘umbakdan chiroyli kapalak chiqadi. Kapalakning qanotlari ikki tomonda bir xil, ya’ni simmetrik. Kompozitsiya — bir necha buyumdan tuzilgan bir butun rasm yoki maket. Jamoada ishlaganda har kim o‘z qismini yasab, umumiy mavzuga qo‘shadi.

Namunalar
Mavzu «Cho‘l»: kaktus, kaltakesak, kapalak. Mavzu «O‘rmon»: daraxt, tulki, qush. Mavzu «Suv havzasi»: baliq, qurbaqa, qamish.
Sinfda faoliyat

Kerak: yashil va rangli qog‘oz, qaychi, yelim, katta karton, plastilin. Qadamlar: 1) Yashil doiralardan zanjir qilib yopishtiring — kapalak qurti tayyor. 2) Qog‘ozni ikkiga buklab, bir tomon qanotini chizib qirqing; ochsangiz, ikki simmetrik qanot chiqadi. 3) Guruhingiz mavzusini tanlab (o‘rmon, cho‘l yoki suv havzasi) kartonga fon chizing. 4) Hayvon va o‘simliklarni joylashtirib, ularni yopishtiring. Xavfsizlik: buklangan qog‘ozni qirqishda qaychini bir joyda tuting va o‘rindiqdan turmang.

Mashq
1
Kapalak rivojlanishining to‘rt bosqichini sanang.
2
Kapalak qurti nima bilan oziqlanadi?
3
Simmetrik qanot qanday olinadi?