ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hayotiy ko‘nikmalar · Yosh: 6–8 · Kichik kashfiyotchilar

Men va his-tuyg‘ularim

Hammada his-tuyg‘ular bor. Xursand, xafa, jahldor, qo‘rqqan. His-tuyg‘ular — yaxshi. Keling, ularning nomlarini va ular bilan nima qilishni o‘rganamiz.

Dars 1: His-tuyg‘ularimning nomi · Dars 2: Tanamdagi his-tuyg‘ular va tinchlanish yo‘li · Dars 3: Yordam so‘rash mumkin

Dars 1

His-tuyg‘ularimning nomi

Maqsad: Sen ba’zi his-tuyg‘ularning nomini aytishni va ular qachon bo‘lishini gapirib berishni o‘rganasan.

his-tuyg‘u · Ichingda sezadigan narsa, masalan, xursandlik yoki xafalik.xursand · Yaxshi, iliq tuyg‘u.xafa · Biror narsa yo‘qolganda yoki yomon bo‘lganda seziladigan og‘ir tuyg‘u.jahldor · Nimadir adolatsiz tuyulganda seziladigan issiq tuyg‘u.qo‘rqqan · Biror narsa senga zarar yetkazishi mumkin deb o‘ylaganingda seziladigan tuyg‘u.

Sen har kuni his-tuyg‘ularni sezasan. Xursandlik — his-tuyg‘u. Xafalik — his-tuyg‘u. Jahl va qo‘rquv ham his-tuyg‘ular.

Barcha his-tuyg‘ular — yaxshi. Hech bir his-tuyg‘u yomon emas. Ba’zilari yoqimli, ba’zilari esa qiyin bo‘ladi.

His-tuyg‘uga nom berish yordam beradi. Sen “Men xafaman” deb aytishing mumkin. Yoki “Men jahlim chiqdi” deb aytishing mumkin. Nomini bilsang, his-tuyg‘u bilan kurashish osonroq bo‘ladi.

Bir kunning o‘zida turli his-tuyg‘ularni sezishing mumkin. Tushlikda xursand, uyda esa xafa bo‘lishing mumkin. Bu oddiy hol.

Misol 1

Madina yangi qalamdon oldi. U jilmayadi va sakraydi. U: “Men xursandman!” deydi. U o‘z his-tuyg‘usiga nom berdi.

xursand✓yangi qalamdon
Misol 2

Timurning kubiklardan qurgan minorasi qulab tushdi. U qovog‘ini solib: “Jahlim chiqdi”, deydi. Buni aytish unga yordam beradi. Keyin u minorani yana quradi.

jahldorkubiklar quladiyana qurish✓
Misol 3

Lola kechasi baland ovozni eshitdi. U qo‘rqdi. U: “Men qo‘rqdim”, deydi va onasining oldiga boradi. His-tuyg‘uga nom berish unga yordam so‘rashga ko‘maklashadi.

qo‘rqqanonaga aytish✓o‘zini yaxshi sezish✓

Ehtiyot bo‘ling

Shu hafta sinab ko‘ring. Kechki ovqatda uydagilardan biriga bugun qanday tuyg‘u sezganingni va qachon sezganingni ayt.
Dars 2

Tanamdagi his-tuyg‘ular va tinchlanish yo‘li

Maqsad: Sen tanangdagi tuyg‘uni sezishni va tinchlanishning bir yo‘lini sinab ko‘rishni o‘rganasan.

tana · Sening hammang, boshdan oyoq barmoqlarigacha.xotirjam · Ichida sokin va sekin.nafas olmoq · Havoni ichga tortish va tashqariga chiqarish.to‘xtab turmoq · Bir zum to‘xtash.

His-tuyg‘ular tanangda ko‘rinadi. Qo‘rqsang, yuraging tez uradi. Jahling chiqsa, yuzing issiq bo‘ladi. Xafa bo‘lsang, qorning og‘irlashadi.

Bular — belgilar. Ular senga: “Menda kuchli tuyg‘u bor”, deb aytadi.

Endi sen tinchlanishing mumkin. Mana bir necha yo‘l.

Qilayotgan ishingni to‘xtat. Sekin nafas ol va uchgacha sana. Sekin nafas chiqar va uchgacha sana. Buni uch marta qil.

Yana bir oz suv ichishing, jim o‘tirishing yoki yumshoq o‘yinchoqni qo‘lingga olishing mumkin. Shunda o‘zingni xotirjamroq sezasan.

Misol 1

Anvar o‘yinda qizishib, jahli chiqdi. U to‘xtab turdi. U uchgacha sanab nafas oldi va uchgacha sanab nafas chiqardi. Keyin o‘zini xotirjamroq sezdi va yana o‘ynadi.

Misol 2

Sara ovoz chiqarib o‘qishdan oldin hayajonlanyapti. Qorni siqilib turibdi. U sekin uch marta nafas oladi. Tanasi bir oz bo‘shashadi.

hayajonlangansekin nafas ol✓xotirjamroq✓
Misol 3

Omar yiqilgandan keyin xafa bo‘ldi. U jim o‘tirib, bir oz suv ichadi. Keyin nima bo‘lganini o‘qituvchisiga aytadi.

xafasuv ich✓o‘qituvchiga ayt✓

Ehtiyot bo‘ling

Shu hafta sinab ko‘ring. O‘zing xotirjam paytingda uchgacha sanab nafas olish va uchgacha sanab nafas chiqarishni uch marta mashq qil. Shunda keyin undan foydalanish oson bo‘ladi.
Dars 3

Yordam so‘rash mumkin

Maqsad: Sen katta tuyg‘u uchun ishongan kattadan yordam so‘rashni o‘rganasan.

yordam · Kimdir seni qo‘llab-quvvatlashi.ishonchli katta odam · O‘zingni u bilan xavfsiz sezadigan katta odam.aytmoq · So‘z bilan ifodalash.tinglamoq · Diqqat bilan eshitish.

Ba’zan tuyg‘u yolg‘iz o‘zing uchun juda katta bo‘ladi. Unda yordam so‘rashing mumkin. Yordam so‘rash — jasorat va aqllilik.

Ishonchli katta odam — o‘zingni u bilan xavfsiz sezadigan kattadir. U ota-ona, buvi yoki buva, o‘qituvchi yoki maktab maslahatchisi bo‘lishi mumkin. Ulardan ikki-uch kishini o‘ylab ko‘r.

Sen: “Men xafaman. Meni tinglay olasizmi?” deb aytishing mumkin. Yoki: “Men qo‘rqyapman. Menga yordam bera olasizmi?” deb aytishing mumkin. Ular seni tinglaydi va yordam beradi.

Agar birinchi katta odam band bo‘lsa, boshqasidan so‘ra. Kimdir seni tinglamaguncha so‘rayver.

Misol 1

Aisha ko‘p kundan beri xafa. U buvisiga: “Men xafaman. Meni tinglay olasizmi?” deydi. Buvisi uni quchoqlab, tinglaydi.

xafabuvijonga ayt✓u tinglaydi✓
Misol 2

Karim testdan qo‘rqyapti. U o‘qituvchisiga aytadi. O‘qituvchi: “Menga aytganing uchun rahmat”, deydi va unga yordam beradi.

Misol 3

Dilnoza band katta odamga xafa ekanini aytadi. Katta odam eshitmaydi. U o‘qituvchisining oldiga borib, yana urinib ko‘radi. O‘qituvchi uni tinglaydi.

Ehtiyot bo‘ling

Shu hafta sinab ko‘ring. Gaplashishing mumkin bo‘lgan ikki ishonchli katta odamning nomini ayt. Ulardan biriga: “Agar xafa bo‘lsam, sizning oldingizga kelaman”, deb ayt.

O‘rganganingizni tekshiring

“Siz nima qilgan bo‘lardingiz?” degan 8 ta qisqa savol. Har bir javobga izoh berilgan; tizimga kirgan bo‘lsangiz, natijangiz Darslab kabinetingizda saqlanadi.

Darslab hayotiy ko‘nikmalar bo‘limi — kundalik hayot uchun umumiy ta’limiy tavsiyalar. Bu tibbiy, huquqiy yoki psixologik maslahat emas. O‘zingizga yoki biror kishiga yordam kerak bo‘lsa, ishonchli kattalar, maktab psixologi yoki shifokor bilan gaplashing; favqulodda holatda mahalliy favqulodda raqamga qo‘ng‘iroq qiling.